ابراهيم اصلاح عربانى

123

كتاب گيلان ( فارسى )

در ميان محصولات دايمى نيز كه سطح زير كشت آنها 51006 هكتار است چاى موقعيت برجسته‌اى را به خود اختصاص داده است . پس از آن توتستان ، كه در سالهاى اخير از رونق بيشترى برخوردار شده ، جاى دارد . مركبات نيز هرچند كه سطح زير كشت آن در مقايسه با مازندران چندان زياد نيست ، ليكن در ميان كشتهاى دايم گيلان سهم قابل‌توجهى داراست . اطلاعات مربوط به سطح زيركشت محصولات دايمى استان در جدول 11 خلاصه شده است . جدول شمارهء 11 - سطح زير كشت محصولات كشاورزى دايمى بررسى سطح زير كشت انواع محصولات كشاورزى در گيلان اعم از كشتهاى سالانه يا دايم حاكى از گسترش وسيع محصولات معينى در فرهنگ كشاورزى منطقه است . بدين‌ترتيب كه در درجه اول كشتزارهاى برنج مهمترين و فراوانترين چشم‌انداز زراعى گيلان به‌شمار مىروند . پس از آن غلات كه عموما در نواحى كوهپايه‌اى و كوهستانى كشت مىشود در مرتبه دوم قرار دارد . كشتزارهاى چاى نيز كه خاص گيلان است سومين مرتبه از نظر سطح زير كشت را در استان داراست . محصولات ديگر از قبيل محصولات جاليزى ، حبوبات ، سبزيها ، توتون ، مركبات و توتستانها با سطح زير كشت نه‌چندان متفاوت از يكديگر ، از جمله مهمترين كشتزارهاى استان گيلان هستند كه در حيات اقتصادى منطقه نقش بس مؤثرى بر عهده دارند . شهرستانهاى رودبار ، رودسر ، تالش و لاهيجان كه نسبت اراضى كوهستانى آنها در مقايسه با ديگر شهرستانهاى استان در سطح بالاترى قرار دارد ، مهمترين نواحى كشت غلات ( گندم و جو ) در استان به‌شمار مىآيند و كشت اين محصولات عمدتا به صورت ديمى است . اين نوع غلات به علت ارزان بودن قيمت آنها در اراضى جلگه‌اى كشت نمىشود ، در عوض محصولات ديگرى از قبيل برنج ، چاى ، انواع سبزيها و محصولات جاليزى كه ارزش تجارى دارند و در شهرهاى بزرگ و كوچك منطقه و يا بازارهاى روز و هفتگى به راحتى و با سرعت قابل مبادله هستند ، تقريبا تمامى كشتهاى سالانه را به خود اختصاص داده‌اند . 7 - توليدات كشاورزى توليدات كشاورزى گيلان بسيار متنوع است و برخى محصولات آن در مقياس ملى از اعتبار و اهميت ويژه‌اى برخوردارند . تقريبا در تمامى منابع تحقيقى و سفرنامه‌هاى گيلان از كشاورزى و محصولات آن سخن رفته است . ترديدى هم نيست كه اساس اقتصاد گيلان بر فعاليتهاى كشاورزى استوار است . محصولاتى كه در گيلان بدست مىآيد هم به مصرف نيازهاى خانوارهاى روستائى مىرسد و هم به بازار عرضه مىشود . از اين‌رو كشاورزى گيلان براى توليدكنندگان آن هم ارزش غذايى دارد و هم ارزش تجارى . اين دو خصلت مهمترين انگيزه‌اى است كه كشاورزى را در اين استان پويا و باثبات نگهداشته است . به همين دليل بروز حوادث طبيعى مانند زلزله ، سيل ، جدول شمارهء 12 - توليدات عمده كشاورزى گيلان در مقايسه با توليدات عمده كشاورزى كل كشور در سال زراعى 65 - 1364 « * » « * * » مأخذ : محاسبه شده بر مبناى ارقام مندرج در آمارنامهء كشاورزى سال 1365 .

--> ( * ) ميزان توليد چاى سبز . ( * * ) ميزان توليد استان گيلان به دليل فقدان آمار بر اساس نسبت سطح زير كشت و توليد كل كشور بازسازى شده است .